มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮฺ.

กียามุลลัย หมายถึง การใช้เวลาทั้งคืน, หรือบางส่วนของมัน, แม้ว่ามันจะเป็นเพียง 1 ชั่วโมง, ในการละหมาด, อ่านกุรอ่าน, รำลึกถึงอัลลอฮฺ (ซิเกร) และอีบาดะฮฺอื่นๆ. และไม่มีการระบุไว้ว่า มันจะต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ของกลางคืน.

มันถูกกล่าวไว้ใน มารอกี อัล-ฟาลาฮฺ: ว่าความหมายของกียามคือ การใช้เวลาส่วนใหญ่ของกลางคืนในการทำอีบาดะฮฺ, หรือมันถูกกล่าวว่า : การใช้เวลา 1 ชั่วโมงของมัน, ในการอ่านกุรอ่าน, การฟังฮาดิษ, กล่าวให้ความยิ่งใหญ่แด่อัลลอฮฺ (ตัสบิฮฺ) หรือการกล่าวให้การสรรเสริญแด่ท่านศาสนทูต (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน). จบการอ้าง.

อัล-เมาซูอะฮฺ อัล-ฟิกฮิยยะฮฺ อัล-กูวัยตียะฮฺ, 34/117.

ตาฮัดยุด หมายถึงการละหมาดตอนกลางคืนโดยเฉพาะ, และนักวิชาการบางท่าน จำกัดมัน ว่าคือการละหมาดที่ถูกทำในตอนกลางคืน หลังจากนอนหลับ.

อัล-ฮัจญาด อิบนฺ อัมรฺ อัล-อันซอรี (ขออัลลอฮฺทรงพอใจท่าน) กล่าวว่า : หนึ่งในคุณคิดว่า ถ้าเขาตื่นขึ้นมาในตอนกลางคืน และละหมาดจนกระทั่งรุ่งอรุณมาถึง นั่นคือ เขาได้ทำตะฮัดยุดแล้ว. แต่ในความจริง ตะฮัดยุดหมายถึง การละหมาดหลังจากที่ได้นอนหลับ, จากนั้นก็ทำการละหมาดหลังจากการนอนหลับนั้น. นั่นคือสิ่งที่ท่านศาสนทูตของอัลลอฮฺ (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) ได้ละหมาด. อัล-ฮาฟิซ อิบนฺ ฮาญัร กล่าวไว้ใน อัล-ตัลคีซ อัล-ฮาบีร (2/35): สายรายงานของมันนั้น ฮาซัน; อบู ซอและฮฺ, ผู้เขียน อัล-ลัยซฺ, ว่ามันค่อนข้างจะอ่อน. มันยังถูกรายงานโดย อัล-ต็อบรอนี, ซึ่งสายรายงานประกอบไปด้วย อิบนฺ ลูฮัยอะฮฺ, ซึ่งรายงานถูกสนับสนุนโดย ผู้ที่มาก่อน. จบการอ้าง.

ดังนั้นมันจึงชัดเจนว่า  กียามุลลัยลฺนั้น มีความหมายกว้างกว่าตะฮัดยุด, เพราะมันรวมไปถึงการละหมาด และการกระทำอื่นๆด้วย, และมันรวมไปถึงการละหมาดก่อน และหลังนอนหลับด้วย.

แต่ ตะฮัดยุด คือ ละหมาดที่เฉพาะ, และมี 2 ทัศนะ เกี่ยวกับมัน. ทัศนะแรกคือ มันคือการละหมาด เวลาไหนก็ตาม ในตอนกลางคืน, ซึ่งเป็นทัศนะส่วนใหญ่ของบรรดา ฟูกอฮาอฺ’.

ทัศนะที่สองคือ การละหมาดหลังจากการนอนหลับ. ดูใน : อัล-เมาซูอะฮฺ อัล-ฟิกฮิยยะฮฺ, 2/232.

อัล-กุรตูบี (ขออัลลอฮฺทรงเมตตาท่าน) กล่าวไว้ใน คำอธิบายอัลกุรอ่านของท่าน (ซึ่งแปลความหมายได้ว่า): “และจากบางส่วนของกลางคืน เจ้าจงตื่นขึ้นมาละหมาดในเวลาของมัน (นั่นคือ การอ่านกุรอ่านในละหมาด) เป็นการสมัครใจ (ละหมาดซูนัตตะฮัดยุด) สำหรับเจ้า  (โอ้ มูฮัมมัด صلى الله عليه وسلم). หวังว่าพระเจ้าของเจ้าจะทรงให้เจ้าได้รับตำแหน่งมากอม มะฮฺมูด (ตำแหน่งที่ถูกสรรเสริญ, นั่นคือ, เกียรติยศในวันแห่งการฟื้นคืนชีพ)” [อัล-อิสเราะอฺ’ 17:79]:

ตะฮัดยุด มาจาก ฮูยุด, ซึ่งคือการทำสิ่งหนึ่ง และสิ่งที่ตรงข้ามกัน, ดังนั้นคำว่า ฮาญาดา อาจจะหมายถึงเขานอนหลับ หรือมันอาจจะหมายถึง เขายืนในเวลากลางคืน, ซึ่งมันตรงข้ามกัน.

ตะฮัดยุด หมายถึง การตื่นขึ้นมาหลังจากนอนหลับ, และมันก็กลายมาเป็นชื่อของการละหมาด, เพราะแต่ละคนตื่นขึ้นมาทำมัน. ดังนั้น ตะฮัดญุด หมายถึง การตื่นขึ้นมาละหมาดในตอนกลางคืน. ความหมายนี้ถูกให้โดย อัล-อัสวัด, ‘อิลกีมะฮฺ, ‘อับดุลเราะฮฺมาน อิบนฺ อัล-อัสวัด และคนอื่นๆ.

อิสมาอีล อิบนฺ อิสฮาก อัล-กอดี รายงานจากฮาดิษของ อัล-ฮัจญาด อิบนฺ อัมรฺ, สหายของท่านศาสนทูต (ขอความสันติและความจำเริญจงมีแด่ท่าน) ซึ่งท่านกล่าวว่า : หนึ่งในคุณคิดว่า ถ้าเขาตื่นขึ้นมา และใช้เวลาตลอดทั้งคืนในการละหมาด นั่นคือเขาได้ละหมาดตะฮัดยุดแล้ว? ค่อนข้างที่ตะฮัดยุด คือการละหมาดหลังจากนอนหลับ, จากนั้นก็ทำการละหมาดหลังจากที่ได้นอนหลับ, จากนั้นก็ทำการละหมาดหลังจากที่ได้นอนหลับ. นี่คือสิ่งที่ท่านศาสนทูตของอัลลอฮฺ (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) ได้ละหมาด.

และมันถูกกล่าวว่า ตะฮัดยุด หมายถึง การนอน, ตามที่กล่าวกันในภาษาอาหรับ, ตะฮัดญาดา อัล-รอญูล, หมายถึงการยืน, และ อัลกอ อัล-ฮูญูด, นั่นคือ, นอนหลับ. และผู้ที่ลุกขึ้นมาละหมาด เรียกว่า มูตะฮัดญิด. จบการอ้างจาก ตัฟซีร อัล-ต็อบรี, 10/307.

เชค อิบนฺ บาซ (ขออัลลอฮฺทรงเมตตาท่าน) ถูกถามว่า : อะไรคือความแตกต่าง ระหว่าง ตารอแวะฮฺ, กียาม และตะฮัดญุด? ได้โปรดบอกเราด้วย, ขอให้ท่านได้รับผลตอบแทน.

ท่าน ตอบว่า : การละหมาดยามค่ำคืนนั้น เรียกว่า ตะฮัดยุด หรือกียามุลลัยลฺ, ดังที่อัลลอฮฺกล่าวว่า (ซึ่งแปลความหมายได้ว่า):

“และจากบางส่วนของกลางคืน เจ้าจงตื่นขึ้นมาละหมาด ในเวลาของมัน (นั่นคือ การอ่านกุรอ่านในละหมาด) เป็นการสมัครใจ (การละหมาดตะฮัดญุดเป็นละหมาดที่เลือกได้โดยสมัครใจ) สำหรับเจ้า”

[อัล-อิสเราะอฺ’ 17:79]

“โอ้ผู้คลุมกายอยู่เอ๋ย (นั่นคือ ท่านศาสนทูตมูฮัมมัด صلى الله عليه وسلم)!

2. จงยืนขึ้น (ละหมาด) เวลากลางคืน เว้นแต่เพียงเล็กน้อย (ไม่ใช่ตลอดคืน)”

[อัล-มุซซัมมิล 73:1-2]

“พวกเขาเคยนอนหลับแต่เพียงส่วนน้อยของเวลากลางคืน [เพื่ออ้อนวอนต่อพระเจ้าของเขา (อัลลอฮฺ) และทำการละหมาด, ด้วยความยำเกรงและความหวัง]”

[อัล-ซารียาต 51:17].

เกี่ยวกับละหมาดตะรอแวะฮฺ, นักวิชาการใช้คำนี้ เพื่อกล่าวถึงกียามุลลัย ในเดือนรอมาดอน ในตอนต้นของกลางคืน, ซึ่งควรทำให้มันเบา และไม่ยาว. มันอาจเรียกว่าตะฮัดยุด หรือ กียามุลลัยลฺก็ได้.

และอัลลอฮฺคือที่มาของพลังอำนาจ.

จบการอ้างจาก ฟาตาวา อัล-ชัยคฺ อิบนฺ บาซ, 11/317.

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม เกี่ยวกับความประเสริฐของกียามุลลัยลฺ และรางวัลสำหรับผู้ที่กระทำมัน, โปรดดูในคำตอบของคำถามหมายเลข. 50070.

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม เกี่ยวกับมาตรการต่างๆ ที่จะช่วยให้คนๆหนึ่งทำมัน, โปรดดูคำตอบในคำถามหมายเลข. 3749.

และอัลลอฮฺรู้ดีที่สุด.