คำถาม
พวกเรามีห้องละหมาดภายในบริษัท ที่ใช้ในการละหมาดฟัรฎู และละหมาดวันศุกร์.
คำถามคือ : บางครั้งมีพี่น้องที่มาละหมาดล่าช้า แต่การมาช้านั้น คือก่อนที่อีหม่ามจะทำการละหมาดเสร็จสิ้น, เขาร่วมละหมาดตามหลังอีหม่าม และหลังจากอีหม่ามละหมาดเสร็จสิ้น, เขาก็ลุกขึ้นเพื่อทำการละหมาดชดเชยร็อกอะฮฺที่ขาด (ตามปกติ). สิ่งที่เกิดขึ้นคือ มีพี่น้อง(ที่มาละหมาดช้ากว่า)ตัดสินใจละหมาดตามเขา (ผู้ที่มาละหมาดล่าช้า) แล้วเขาก็กลายเป็นผู้นำละหมาดคนใหม่ คำถามคือ : กรณีนี้ถูกต้องหรือไม่? มีหลักฐานจากกุรอ่าน และซุนนะฮฺ เกี่ยวกับการกระทำดังกล่าวหรือไม่?.
คำตอบ
มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮฺ.
ปัญหานี้เกี่ยวกับการที่คนๆหนึ่งได้มาละหมาดล่าช้า จากนั้นเขาได้ละหมาดตาม ผู้ที่มาละหมาดล่าช้าเช่นกัน. นักวิชาการมีความเห็นที่แตกต่างกันว่า เกี่ยวกับเรื่องนี้นั้นอนุญาตหรือไม่. เชค มูฮัมหมัด อิบนฺ อูซัยมีน (ขออัลลอฮฺเมตตาท่านด้วย) มีทัศนะว่าอนุญาต. ซึ่งได้กล่าวไว้ตามข้อความดังต่อไปนี้:
“ถ้ามีคนสองคนมาละหมาดญามาอะฮฺล่าช้า (ที่มัสยิด), และมีคนหนึ่งได้บอกว่า, ‘เมื่ออีหม่ามให้สลามแล้ว,ฉันจะนำละหมาดคุณเอง,’ และอีกคนได้กล่าวว่า, “ตกลง,’ เมื่ออีหม่ามให้สลามแล้ว, คนๆหนึ่งก็ได้นำละหมาดอีกคนหนึ่ง. เขาย้ายจากการตามอีหม่ามคนแรกเพื่อนำละหมาดอีกคนหนึ่ง, แล้วอีกคนก็ย้ายมาละหมาดตามอีหม่ามคนที่สอง.
นักวิชาการบางท่านกล่าวว่าสิ่งนี้ถือว่าอนุญาต,และไม่มีอะไรผิด สำหรับคนสองคนที่พลาดบางส่วนของการละหมาด ที่จะยอมรับให้คนๆหนึ่งนำละหมาดอีกคน. พวกเขากล่าวว่าการย้ายจากการละหมาดตามอีหม่ามคนหนึ่งนั้น มีหลักฐานจากซุนนะฮฺ, ดังเช่นในกรณีของ อบู บักรฺ และท่านนบี (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน), เมื่อ อบู บักรฺ ได้นำละหมาด ในตอนที่ท่านนบีมูฮัมมัด (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) ป่วย, จากนั้นนบีมูฮัมมัด (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) ได้ออกมาในระหว่างที่พวกเขาละหมาดกัน. เมื่อ อบู บักร. เห็นท่านนบี, เขาก็ถอยหลังเพื่อให้นบีมูฮัมมัด (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) มานำละหมาดแทน, และท่านนบีมูฮัมมัด (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน) ก็นำละหมาดจนเสร็จสิ้น. รายงานโดย อัล-บูคอรี, 687; มุสลิม 418.ในเรื่องนี้แสดงถึงการกระทำ 2 เรื่องด้วยกัน:
1 – อบู บักรฺ ย้ายจากการนำละหมาด เพื่อมาละหมาดตามอีหม่ามอีกคนหนึ่ง
2 – ซอฮาบะฮฺย้ายจากการละหมาดตาม อบู บักร. เพื่อมาละหมาดตามท่านนบี มูฮัมมัด (ขอความสันติและความจำเริญจากอัลลอฮฺจงมีแด่ท่าน).
และมีทัศนะที่ถือว่าไม่อนุญาตด้วย, เพราะการย้ายจากการละหมาดตามอีหม่ามคนหนึ่ง, เพื่อละหมาดตามอีหม่ามคนที่สอง โดยไม่มีความจำเป็น, มันเป็นไปไม่ได้ที่จะย้ายจากตำแหน่งที่ต่ำกว่าไปสู่ตำแหน่งที่สูงกว่า, เพราะผู้นำละหมาด อยู่ในตำแหน่งที่สูงกว่าผู้ตาม.
พวกเขากล่าวว่า : และเรื่องนี้ไม่เป็นที่รู้กันในสมัยสะลัฟ.ซอฮาบะฮฺ, เมื่อเขาพลาดบางส่วนจากการละหมาด, พวกเขาไม่ยอมรับ ที่จะให้คนหนึ่งในนั้น ขึ้นไปนำละหมาดคนอื่น. ถ้านี่เป็นสิ่งที่ดีพวกเขาก็ย่อมต้องปฏิบัติมันก่อนเรา.
แต่ผู้ที่ถือว่าอนุญาต ไม่ได้บอกว่ามันเป็นสิ่งที่จำเป็น ที่คนมาละหมาดล่าช้า จะยอมรับให้อีกคน (ที่มาละหมาดล่าช้าเช่นกัน) นำละหมาดพวกเขา. เพียงแต่บอกว่าการทำเช่นนี้นั้น, ถือว่าอนุญาต. มันไม่เหมือนกัน ในการที่บอกว่าอนุญาต และการบอกว่ามันเป็นสิ่งที่มุสตะฮับ(ส่งเสริม) และการบอกว่ามันมีข้อกำหนดในอิสลาม. เราไม่ได้บอกว่ามันเป็นข้อกำหนด และเราไม่แนะนำที่จะให้คนๆหนึ่งที่มาละหมาดล่าช้า, ที่จะกล่าวว่า, “ฉันจะนำละหมาดคุณ.” แต่ถ้าพวกเขาทำเช่นนั้น, เราก็จะไม่กล่าวว่า, “การละหมาดของคุณไม่ถูกต้อง.” นี่เป็นทัศนะที่ถูกต้องกว่า, นั่นคือ , มันถือว่าอนุญาต, แต่เราก็ไม่ควรทำเช่นนั้น, เพราะมันไม่เป็นที่รู้กันในหมู่สะลัฟ, และสิ่งที่ไม่เป็นที่รู้กันในหมู่สะลัฟ, ก็จะเป็นการดีกว่าที่เราจะไม่ทำมัน, เพราะเรารู้ว่า พวกเขามีความกระตือรือร้นมากกว่าเราในการทำสิ่งที่ดี, และถ้าสิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดี พวกเขาก็ย่อมที่จะทำมันก่อนเรา.
อัล-ชัรฮฺ อัล-มุมติอฺ’, 2/316, 317
และอัลลอฮฺรู้ดีที่สุด.